MALİYE ARAŞTIRMA MERKEZİ
Çalışma Alanları: Kamu Maliyesi araştırmaları.
Maliye Araştırma Merkezi’nin başlangıcı olan Maliye Enstitüsü 1949 yılında kurulmuştur. Enstitü’nün ilk müdürlüğüne Ord. Prof. Dr. Fritz Neumark atanmıştır.
Maliye Enstitüsü kuruluşundan itibaren pek çok ulusal ve uluslararası faaliyet gerçekleştirmiştir. Bunların başında, Maliye Enstitüsü Konferansları gelmektedir. Yüzlerce uzmanın verdiği konferanslar 1955 yılından başlayarak düzenli olarak yayımlanmıştır. Maliye Enstitüsü sadece konferans tebliğlerini yayımlamakla kalmamış, zamanının önemli kitaplarını ve yabancı dillerde yayımlanmış ünlü eserlerin tercümelerini de yayımlayarak bu eserleri bilim dünyasının istifadesine sunmuştur.
Maliye Enstitüsü’nün 1949 yılında başlayan otuz üç yıllık yolculuğu, 1982 yılında Araştırma Merkezi’ne dönüşmüş ve günümüze kadar Maliye Araştırma Merkezi adı altında devam etmiştir.
Maliye Araştırma Merkezi’nin 1955 yılından beri yayımlanan akademik yayını olan ve 2000 yılından beri hakemli bilimsel dergi olma özelliğini taşıyan Maliye Araştırma Merkezi Dergisi 2012 yılından itibaren alan indeksleri tarafından taranmaya başlanmıştır. Derginin ismi 2020 yılında Maliye Çalışmaları Dergisi olarak değiştirilmiştir.
Merkez (ve Enstitü) yaptığı çalışmalar, düzenlediği konferanslar ve hazırladığı raporlarla maliye politikalarının oluşturulmasında, vergi reform çalışmalarında ve mali mevzuatın şekillendirilmesinde önemli görevler ifa etmiştir. Merkezin 10.000’den fazla kitap ve diğer bilimsel yayınlardan oluşan kütüphanesi, 1999 yılına kadar, İktisat Fakültesi’nin merkez kütüphaneden sonra en zengin kütüphanesi olma özelliğini taşımıştır. 1999 yılında depremden zarar gören Merkez Bina’nın tadilatı nedeniyle taşınan eserler, İktisat Fakültesi Merkez Kütüphanesi’nde muhafaza altına alınmıştır.
2020 yılında merkez tarafından yayımlanan dergiler
- Maliye Çalışmaları Dergisi, Sayı: 63, Yıl: 2020.
- Maliye Çalışmaları Dergisi, Sayı: 64, Yıl: 2020.
2020 yılında merkez tarafından düzenlenen panel:
- Vergi Uygulamalarında Dijital Dönüşüm. (İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı ile ortak organizasyon). İstanbul Üniversitesi Ord. Prof. Dr. Cemil Bilsel Konferans Salonu, 4 Mart 2020.
2020 yılında merkez tarafından hazırlanan rapor:
- Fiscal Policies in Times of the Covid-19 Pandemic: The Case of G-7 Countries and Turkey, Çiğdem Börke TUNALI, Naci Tolga SARUÇ.
TÜRK İKTİSAT VE İÇTİMAİYAT TARİHİ ARAŞTIRMA MERKEZİ
Çalışma Alanları: Türk İktisat ve Sosyal Tarihi, Osmanlı İktisat Tarihi, Akdeniz’de Toplum ve Ekonomi.
1955 yılında Ord. Prof. Dr. Ömer Lütfi Barkan tarafından kurulan Türk İktisat ve İçtimaiyat Tarihi Araştırma Merkezi Türkiye’deki iktisadi tarih araştırmaları açısından çok önemli bir konuma sahiptir. Merkez tarafından yapılan çalışmalarda Osmanlı Arşiv belgeleri birincil kaynak olarak kullanılmakta bu sayede özgün araştırmalar yapılmasına imkân sağlanmaktadır. Bu bağlamda kuruluşundan itibaren ülkemizde yetişen ünlü iktisat tarihçilerine de araştırmalarını yapabilmeleri için bir zemin hazırlamış ve hazırlamaya da devam etmektedir. Merkezimizin kuruluş ilkelerini de belirlemiş olan ünlü iktisat tarihçisi Ord. Prof. Dr. Ömer Lütfi Barkan’a göre merkez içinde yapılacak çalışmalar gelecek nesiller için de yol gösterici olacak ve hem tarih hem de iktisat araştırmalarına ışık tutacaktır.
Merkezimiz kuruluşundan itibaren Arşiv kaynaklarının düzenli kullanımına önem göstermiş ve özellikle lisansüstü öğrencilerimizin çalışmalarında Selçuklu/Osmanlı devletlerinin iktisadi işleyişleri hakkındaki teorik çalışmalara destek verilmesi konusunda önemli bir rol üstlenmiştir. Üniversitemiz bünyesinde yer alan farklı disiplinlerden akademisyenlerin ve öğrencilerinde bu merkezde yapılan çalışmalarda yer aldıklarını da söyleyebiliriz. Son yıllarda düzenlenen etkinlikler ve okumalar ile lisans düzeyindeki öğrencilerin de iktisat tarihi araştırmalarında kullanılan kaynaklar ile tanışmaları amacıyla düzenli çalışma grupları oluşturulmuştur. Bu sayede geleciğin iktisat tarihçilerini yetiştirme misyonunda merkezimiz tarafından gerçekleştirildiğini görmekteyiz.
2020 yılında merkez tarafından hazırlanan raporlar:
2019 - 2020 Ahilik Haftası Etkinlikleri ve Geçmişten Günümüze Esnaflar Sergisi düzenlendi.
Osmanlı'da 500 yıllık fiyatlar - Endeks çalışması (devam etmektedir)
METODOLOJİ ve SOSYOLOJİ MERKEZİ
Çalışma Alanları: İktisat Sosyolojisi ve Sosyal Yapı Analizi.
Metodoloji ve Sosyoloji Araştırma Merkezinin kökeni İktisat ve İçtimaiyat Enstitüsüne dayanmaktadır. İktisat Fakültesi kurulduktan sonra Sosyoloji kürsüsünde yer alan Türk Sosyoloji geleneğinin önemli isimlerinin çalışmalarıyla Sosyoloji Merkezi aktif olmaya devam etmiştir. İktisat bölümü içinde toplumla ilgili araştırmalara odaklanan merkez daha sonra İktisat Sosyolojisi anabilim dalı bünyesinde günümüzdeki adı olan Sosyoloji ve Metodoloji Merkezi adını almıştır.
Merkezimiz kuruluşundan beri metodoloji ve sosyoloji alanlarında güncel gelişmeler doğrultusunda bilimsel araştırmalar yapma; JECS (Journal of Economy, Culture and Society) gibi yayınlar üretme; ve temelde sosyoloji alanında olmakla birlikte iktisat sosyolojisi, tarih, sosyal siyaset, uluslararası ilişkiler ve finansal çalışmalar alt başlıklarında eğitimsel faaaliyetler yürütmektedir. Üniversite bünyesinde yürütülmekte olan bu faaliyetler, gelecek yıllarda ulusal ve uluslar arası işbirlikleri ile daha da geliştirilecektir. Merkezin hedef kitlesi arasında akademisyenler, araştırmacılar, profesyoneller, öğrenciler yer almaktadır.
Web Sitesi:
mesam.istanbul.edu.tr
İNSAN KAYNAKLARI ARAŞTIRMA MERKEZİ
Çalışma Alanları: Emek Piyasası çalışmaları ve insan kaynakları araştırmaları.
İnsan Kaynakları Araştırma Merkezinin kökeni İktisat ve İçtimaiyat Enstitüsüne dayanmaktadır. Fakülte bünyesine geçtikten sonra Sosyal Siyaset disiplini altında uzun yıllar “Sosyal Gelişme ve Araştırma Enstitüsü” olarak faaliyetlerini yürütmüş, Yüksek Öğretim Kurumları Yasası çerçevesinde merkez statüsüne geçmiş ve 1985 yılında “Çalışma ve Endüstri İlişkileri Araştırmaları Merkezi” adını almıştır. Alanda yaşanan gelişmeler doğrultusunda daha kapsayıcı olacağı düşünülerek 1998 yılında merkezin ismi “İnsan Kaynakları Araştırma Merkezi” olarak değiştirilmiştir.
Merkezimiz kuruluşundan beri emeğe yönelik hassasiyetleri çerçevesinde insan kaynağını gerek makro, gerekse mikro düzeyde ele alarak, güncel gelişmeler doğrultusunda bilimsel araştırmalar yapma, emek piyasalarına yönelik raporlar hazırlama, yayın ve eğitim faaliyetleri yürütmeyi hedeflemektedir. Üniversite bünyesinde yürütülmekte olan bu faaliyetler, gelecek yıllarda ulusal ve uluslar arası işbirlikleri ile daha da geliştirilecektir.
2020 yılında merkez tarafından hazırlanan raporlar:
Covid-19 ve İşçiler: Salgının İlk Döneminde Sanayi İşletmelerinde Çalışan Sendikalı İşçiler (Mavi Yakalılar)
Covid 19 Salgını Nedeniyle Alınan İstihdam Tedbirlerinin Beyaz Yakalı Çalışanların Ücret ve Yan Haklarına Yansıması
Covıd-19 Salgını Döneminde “Zorunlu” Evden Çalışma: İş ve Özel Yaşama Etkileri
TÜRKİYE AVRUPA VE ORTADOĞU EKONOMİK İLİŞKİLER ARAŞTIRMA MERKEZİ – TAVORAM
Çalışma Alanları: Avrupa ve Ortadoğu Ekonomik İlişkiler’in Türkiye Açısından Değerlendirilmesi ve Raporlanması.
Türkiye Avrupa ve Ortadoğu Ekonomik İlişkiler Araştırma Merkezi 1990 yılından bu yana aktif olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Kuruluşundan beri Türkiye’nin komşuları ve dış dünya ilgili iktisadi, siyasi ve kültürel ilişkilerini geliştirmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu anlamda Türkiye’nin dış ilişkilerinde önceliklerinin belirlenmesi ve geleceğe yönelik alternatif senaryolar üzerinde çalışılması hedeflerinin arasındadır. İktisat Fakültesi bünyesinde bir araştırma merkezi olarak, bu çalışmalarda siyasi ve kültürel ilişkilerin iktisadi sebep ve sonuçlarına yoğunlaşılması merkezimizin ayırıcı özelliklerinden biridir.
Merkezimizde Kıbrıs, Avrupa Birliği ve Asya ülkeleri ile ilgili birçok rapor ve araştırmanın yanı sıra hem Başbakanlık hem de Cumhurbaşkanlığı makamlarına ülkenin iç ve dış iktisadi süreçleri ile ilgili çeşitli raporlar hazırlanmıştır. 2023 Hedefleri doğrultusunda Makine ve Teçhizat Sanayi vizyon belgelerinin hazırlanması için 2009 ve 2010 yıllarında yapılan çalıştaylara katılmıştır. 2020 yılının Kasım ayında başlatılan ve Türkiye ile Avrupa Birliğinin yakın geleceğine yönelik bir rapor üzerinde çalışılmaktadır. Ayrıca, yine 2020 yılının Kasım ayında Fakülte bünyesindeki iki diğer Araştırma Merkezi ve Fakülte Dekanlığı ile birlikte başlatılmış olan “Bulgaristan’da Türk Vakıf Medeniyeti” ve “Dünya’da Türk Vakıf Medeniyeti” projeleri üzerinde ortak çalışma devam etmektedir.
2020 yılında merkez tarafında yürütülen projeler (henüz tamamlanmamış):
Türkiye ve Avrupa Birliği’nin Yakın Geleceği
Bulgaristan’da Türk Vakıf Medeniyeti
Dünya’da Türk Vakıf Medeniyeti
